• het voorbereiden, vaststellen en uitvoeren van opeenvolgende plannen, programma’s en projecten die in hoofdzaak gericht zijn op een maximale beveiliging tegen overstromen, een optimale toegankelijkheid van de Scheldehavens en het in stand houden van een gezond en dynamisch ecosysteem;
• het opzetten en begeleiden van gemeenschappelijke fysieke monitoring en gemeenschappelijk wetenschappelijk onderzoek;
• het gezamenlijk ontwikkelen van initiatieven op andere terreinen dan de hoger genoemde, zoals landbouw, recreatie, visserij en zandwinning;
• het bevorderen van samenwerking met betrekking tot specifieke terreinen van beheer.

De rivier de Schelde ontspringt in Noord-Frankrijk (Saint-Quentin) en mondt na 360 kilometer uit in de Noordzee bij Vlissingen. De Schelde is op te delen in vier panden:

• De Bovenschelde, die loopt van de bron tot aan Gent;
• De Zeeschelde, tussen Gent en de Belgisch-Nederlandse grens;
• De Westerschelde, van deze grens tot de monding bij Vlissingen;
• Het mondingsgebied;

De Zeeschelde, de Westerschelde en het mondingsgebied zijn onderhevig aan getij en vormen samen het Schelde-estuarium. Verder is er sprake van het Scheldegebied: dit gebied omvat de belangrijkste vaarwegen in de directe omgeving van het Schelde-estuarium. Voorbeelden hiervan zijn het Kanaal Gent-Terneuzen en de Schelde-Rijnverbinding.

Het werkingsgebied van de VNSC omvat de Zeeschelde, de Westerschelde en het mondingsgebied alsmede het Kanaal Gent Terneuzen en de Schelde Rijn verbinding.