dinsdag 4 oktober 2011
Het getij speelt een grote rol in de veiligheid, de toegankelijkheid en de natuurlijkheid van het Schelde-estuarium. Menselijke ingrepen die de rivierbodem en -geometrie veranderen, hebben een invloed op het getij op de Schelde en kunnen zo verregaande gevolgen hebben. Historische meetgegevens leren ons niet alleen hoe het getij in de loop der jaren is veranderd, ze leren ons ook iets over de toekomst.
Zandwinning, verdieping van de vaargeul, het storten van zand en slib en in- en ontpolderingen: al deze ingrepen veranderen de bodem en de geometrie van het Schelde-estuarium. Ze hebben daardoor ook een effect op het getij. Vaste meetstations van Westkapelle in Nederland tot Schelle in Vlaanderen meten al sinds 1900 de waterstanden van de Schelde. Ook de diepte en de vorm van het estuarium worden nauwlettend gemonitord.
Overstromingen
Deltares en het Waterbouwkundig Laboratorium hebben deze gegevenshistoriek uitgepluisd. Ze gingen na hoe het getij is veranderd in de loop der jaren. Kees Kuijper van Deltares: “De observaties van de afgelopen eeuw laten zien dat de hoogwaters zijn toegenomen, terwijl de laagwaters weinig zijn veranderd. Het verschil tussen hoog- en laagwater is daarmee ook groter geworden. Het getij dringt ook steeds verder door in de Schelde. Combinatie van beide heeft een invloed op de toegankelijkheid voor de scheepvaart, maar vergroot ook de kans op overstromingen, en beïnvloedt de ecologie van het estuarium.”
Simulaties
De relaties tussen het getij en de bodem zijn complex. Om deze verbanden te ontrafelen, gebruiken de onderzoekers numerieke modellen. “Een mogelijke hypothese is dat de toegenomen hoogwaters het gevolg zijn van de Scheldeverdiepingen. Maar onze simulaties moeten hier nog uitsluitsel over geven”, aldus Kees Kuijper.
“Ons onderzoek is ook belangrijk om in te schatten hoe het getij straks verder evolueert. Het gaat na wat de impact is van toekomstige ingrepen op stroomsnelheden en waterstanden die bepaald worden door het getij. Zo krijgen we een beter inzicht in het gedrag van het Schelde-estuarium. Voor het beheer is die kennis bijzonder nuttig.”
